Pitani kuzinthu zazikulu
Tsambali lamasuliridwa kuchokera ku Chingerezi.
Ulamuliro

Ulamuliro

Iceland ndi dziko lokhazikitsidwa ndi malamulo omwe ali ndi zipani zambiri. Mosakayikira ndi demokalase yakale kwambiri padziko lonse lapansi, ndi Nyumba Yamalamulo, Alþingi , yomwe idakhazikitsidwa mchaka cha 930.

Purezidenti wa Iceland ndiye mtsogoleri wa dziko komanso woimira yekhayo wosankhidwa ndi osankhidwa onse pachisankho chachindunji.

Boma

Boma la dziko la Iceland lili ndi udindo wokhazikitsa malamulo ndi kupereka ntchito za boma zokhudzana ndi chilungamo, chisamaliro chaumoyo, zomangamanga, ntchito, ndi maphunziro a sekondale ndi yunivesite kungotchula zitsanzo zochepa.

Mgwirizano womwe ukulamulira dziko la Iceland pano ndi wa zipani zitatu zandale, Social Democratic Alliance (Samfylking), Liberal Reform Party (Viðreisn), ndi People's Party (Flokkur fólksins). Iwo ali ndi chiwerengero cha 55,6% pakati pawo. Nduna yayikulu yomwe ilipo pano ndi Kristrún Frostadóttir. Mgwirizanowu ukufotokoza mfundo zawo ndi masomphenya awo okhudza ulamuliro ukupezeka m'Chingerezi apa.

Mtsogoleri wa dziko ndi Purezidenti . Mphamvu zoyendetsera ntchito zimagwiritsidwa ntchito ndi Boma. Mphamvu zoyendetsera ntchito zamalamulo zili m'nyumba yamalamulo ndi Purezidenti. Oweruza milandu sadalira mphamvu zoyendetsera ntchito zamalamulo ndi nyumba yamalamulo.

Werengani zambiri zokhudza nduna za mgwirizano zomwe zikulamulira pano.

Malamulo a Dziko la Iceland

Matauni

Pali magulu awiri a boma ku Iceland, boma la dziko lonse ndi maboma. Zaka zinayi zilizonse, anthu okhala m'maboma osiyanasiyana amasankha oimira awo ku boma la m'deralo kuti ayang'anire kukhazikitsidwa kwa mautumiki ndi demokalase ya m'deralo. Mabungwe olamulira maboma am'deralo ndi akuluakulu osankhidwa omwe amagwira ntchito pafupi ndi anthu. Iwo ali ndi udindo wopereka mautumiki a m'deralo kwa anthu okhala m'maboma.

Akuluakulu a boma m'maboma amakhazikitsa malamulo pamene akupereka chithandizo kwa nzika zomwe zimakhala kumeneko, monga maphunziro a ana aang'ono ndi a pulayimale, mautumiki a anthu, mautumiki oteteza ana, ndi mautumiki ena okhudzana ndi zosowa za anthu ammudzi.

Maboma ali ndi udindo wokhazikitsa mfundo m'maboma monga masukulu, mayendedwe a anthu onse, ndi ntchito zothandiza anthu. Alinso ndi udindo wokonza zomangamanga zaukadaulo m'boma lililonse, monga madzi akumwa, kutentha, ndi kukonza zinyalala. Pomaliza, ali ndi udindo wokonzekera chitukuko ndikuchita kafukufuku wa zaumoyo ndi chitetezo.

Pofika pa 16 Meyi 2026, dziko la Iceland lagawidwa m'maboma 61, lililonse lili ndi boma lake. Maboma ali ndi ufulu ndi maudindo kwa okhalamo komanso boma. Munthu amaonedwa kuti ndi wokhala m'boma lomwe malo ake ovomerezeka ndi olembetsedwa.

Chifukwa chake, aliyense ayenera kulembetsa ku ofesi yoyenera ya boma la m'deralo akasamukira kudera latsopano.

Malinga ndi Gawo 3 la Lamulo la Chisankho lokhudza kuvota ndi ufulu wovoteredwa, nzika zakunja zomwe zili ndi zaka 18 kapena kuposerapo zili ndi ufulu wovotera pa zisankho za boma la m'deralo atakhala ku Iceland kwa zaka zitatu zotsatizana. Nzika zaku Denmark, Finland, Norway ndi Sweden zazaka 18 kapena kuposerapo zimakhala ndi ufulu wovota akangolembetsa malo awo okhala ovomerezeka ku Iceland.

Icelandic Association of Local Authorities | Samband islenkra sveitarfélaga

Purezidenti

Purezidenti wa Iceland ndiye mtsogoleri wa dziko ndipo ndiye woyimira yekhayo amene amasankhidwa ndi osankhidwa onse pachisankho chachindunji. Ofesi ya Purezidenti inakhazikitsidwa mu Constitution ya Republic of Iceland yomwe idayamba kugwira ntchito pa 17 June mu 1944.

Purezidenti wapano ndi Halla Tómasdóttir . Anasankhidwa pa zisankho zomwe zinachitika pa 1 Juni, 2024. Anayamba nthawi yake yoyamba pa 1 Ogasiti, 2024.

Purezidenti amasankhidwa ndi mavoti odziwika kwa zaka zinayi, popanda malire a nthawi. Purezidenti amakhala ku Bessastaðir ku Garðabær m'chigawo chachikulu.

Maulalo othandiza

Iceland ndi dziko lokhazikitsidwa ndi malamulo omwe ali ndi zipani zambiri.