E lele i ka ʻike nui
Ua unuhi ʻakomi ʻia kēia ʻaoʻao mai ka ʻōlelo Pelekania.
Aupuni

Nā mana

He repubalika kumukānāwai ʻo Iceland me kahi ʻōnaehana hui lehulehu. ʻO ia ka manaʻo demokrasi parliamentary kahiko loa o ka honua, me ka Parliament, ʻo Alþingi , i hoʻokumu ʻia i ka makahiki 930.

ʻO ka Pelekikena o Iceland ke poʻo o ka moku'āina a ʻo ia wale nō ka ʻelele i koho ʻia e ka poʻe koho balota holoʻokoʻa ma ke koho balota.

ʻO ke aupuni

ʻO ke aupuni aupuni o Iceland ke kuleana no ka hoʻokumu ʻana i nā kānāwai a me nā hoʻoponopono a me ka hāʻawi ʻana i nā lawelawe aupuni e pili ana i ka pono, mālama ola kino, ʻoihana, hana, a me ke kula kiʻekiʻe a me ke kulanui e inoa i kekahi mau hiʻohiʻona.

ʻO ka hui aupuni o Iceland i kēia manawa he ʻekolu mau ʻaoʻao politika, ʻo ka Progressive Party, ka Independence Party, a me ka Left Green Party. Loaʻa iā lākou he 54% ka nui ma waena o lākou. ʻO ke kuhina nui o kēia manawa ʻo Bjarni Benediktsson. Loaʻa ka ʻaelike hui e hōʻike ana i kā lākou kulekele a me ka manaʻo no ke aupuni ma ka ʻōlelo Pelekane ma aneʻi.

ʻO ke poʻo o ka mokuʻāina ʻo ia ka Pelekikena . Hoʻohana ʻia ka mana hoʻokō e ke Aupuni. Aia ka mana kau kānāwai i ka Pāremata a me ka Pelekikena. Kūʻokoʻa ka ʻaha hoʻokolokolo mai ka mana hoʻokō a me ka ʻahaʻōlelo.

E heluhelu hou e pili ana i nā kuhina hui aupuni o kēia manawa.

Kumukanawai o ka Repubalika o Iceland

Kaona

ʻElua pae o ke aupuni ma Iceland, ke aupuni aupuni a me nā kaona. I kēlā me kēia ʻehā makahiki, koho nā kamaʻāina o nā ʻāpana koho like ʻole i ko lākou mau ʻelele i ke aupuni kūloko e nānā i ka hoʻokō ʻana o nā lawelawe a me ke aupuni demokrasi kūloko. ʻO nā kino hoʻomalu kaona kūloko he mau luna i koho ʻia e hana kokoke loa i ka lehulehu. Na lākou ke kuleana no nā lawelawe kūloko no ka poʻe noho o nā kaona.

Hoʻokumu nā luna kūloko ma nā kaona i nā lula i ka wā e hāʻawi ana i nā lawelawe no nā kamaʻāina e noho ana ma laila, e like me ka hoʻonaʻauao kula kamaliʻi a me ke kula haʻahaʻa, nā lawelawe kaiāulu, nā lawelawe palekana keiki, a me nā lawelawe ʻē aʻe e pili ana i nā pono o ke kaiāulu.

Na nā kaona ke kuleana no ka hoʻokō ʻana i nā kulekele ma nā lawelawe kūloko e like me nā ʻoihana hoʻonaʻauao, ka halihali lehulehu, a me nā lawelawe pono kaiāulu. Na lākou nō hoʻi ke kuleana no nā ʻōnaehana loea ma kēlā me kēia kaona, e like me ka wai inu, ka hoʻomehana ʻana, a me ka mālama ʻana i nā ʻōpala. ʻO ka mea hope loa, na lākou ke kuleana no ka hoʻolālā ʻana i ka hoʻomohala ʻana a me ka hana ʻana i nā nānā olakino a me ka palekana.

Mai ka lā 1 o Ianuali 2021, ua māhele ʻia ʻo Iceland i 69 mau kalana, me kēlā me kēia me kona aupuni kūloko ponoʻī. Loaʻa i nā kalana nā kuleana a me nā kuleana i ko lākou poʻe kamaʻāina a me ka mokuʻāina. Ua manaʻo ʻia kekahi kanaka he kamaʻāina o ke kalana kahi i hoʻopaʻa inoa ʻia ai ko lākou wahi noho kū kānāwai.

No laila, pono nā kānaka a pau e hoʻopaʻa inoa me ke keʻena kūloko pili i ka wā e neʻe ai i kahi wahi hou.

E like me ka Pauku 3 o ke Kānāwai Koho Balota e pili ana i ke koho balota a me ke kuleana e koho balota ʻia, loaʻa i nā lāhui ʻē he 18 makahiki a ʻoi aku ke kuleana e koho balota i nā koho balota aupuni kūloko ma hope o ko lākou noho kū kānāwai ʻana ma Iceland no ʻekolu mau makahiki i ka lālani. Loaʻa i nā kamaʻāina Denemaka, Finnish, Norewai a me Suedena he 18 makahiki a ʻoi aku ke kuleana e koho balota i ka wā e hoʻopaʻa inoa ai lākou i ko lākou noho kū kānāwai ma Iceland.

ʻAhahui Icelandic o nā mana kūloko | ʻO Samband íslenskra sveitarfélaga

Ka Peresidena

ʻO ka Pelekikena o Iceland ke poʻo o ka moku'āina a ʻo ia wale nō ka ʻelele i koho ʻia e ka poʻe koho balota holoʻokoʻa ma ke koho balota. Ua hoʻokumu ʻia ke keʻena o ka Pelekikena ma ke Kumukānāwai o ka Repubalika o Iceland i mana i ka lā 17 Iune i 1944.

ʻO Halla Tómasdóttir ka pelekikena o kēia manawa. Ua koho ʻia ʻo ia i nā koho balota i mālama ʻia ma ka lā 1 o Iune, 2024 . Ua hoʻomaka ʻo ia i kāna kau mua ma ka lā 1 o ʻAukake, 2024.

Koho ʻia ka pelekikena ma ke koho balota kaulana no ʻehā makahiki, me ka palena ʻole. Noho ka pelekikena ma Bessastaðir ma Garðabær ma ke kapikala.

Nā loulou pono

He repubalika kumukānāwai ʻo Iceland me kahi ʻōnaehana hui lehulehu.