Gxumela kokuqukethwe okuyinhloko
Leli khasi lihunyushwe ngokuzenzakalelayo lisuka esiNgisini.
Ukubusa

Iziphathimandla

I-Iceland iyiriphabhulikhi yomthethosisekelo enohlelo lwamaqembu amaningi. Ngokungangabazeki iyintando yeningi yephalamende endala kunazo zonke emhlabeni, enePhalamende, i-Alþingi , eyasungulwa ngonyaka wama-930.

UMongameli wase-Iceland uyinhloko yezwe futhi nguyena kuphela omele okhethwe yibo bonke abavoti okhethweni oluqondile.

Uhulumeni

Uhulumeni kazwelonke wase-Iceland unesibopho sokusungula imithetho nemithethonqubo kanye nokuhlinzeka ngezinsizakalo zikahulumeni ezihlobene nobulungiswa, ukunakekelwa kwezempilo, ingqalasizinda, ukuqashwa, kanye nemfundo yezinga lesibili neyunivesithi ukusho izibonelo ezimbalwa.

Umfelandawonye obusayo e-Iceland wakhiwe amaqembu amathathu ezombusazwe, i-Progressive Party, i-Independence Party, ne-Left Green Party. Baphethe iningi lama-54% phakathi kwabo. Undunankulu wamanje nguBjarni Benediktsson. Isivumelwano somfelandawonye esichaza inqubomgomo kanye nombono wabo wokubusa sitholakala ngesiNgisi lapha.

Inhloko yombuso nguMongameli . Amandla okuphatha asetshenziswa nguHulumeni. Amandla okushaya umthetho athweswe iPhalamende kanye noMongameli. Uphiko lwezobulungiswa luzimele ngaphandle kwesigungu esiphezulu nesishayamthetho.

Funda kabanzi mayelana nongqongqoshe ababusayo bamadlelandawonye.

Umthethosisekelo weRiphabhulikhi yase-Iceland

Omasipala

Kunezigaba ezimbili zikahulumeni e-Iceland, uhulumeni kazwelonke kanye nomasipala. Njalo eminyakeni emine, izakhamuzi zezifunda ezahlukene zokhetho zikhetha abameleli bazo kuhulumeni wendawo ukuze baqondise ukuqaliswa kwezinsizakalo kanye nentando yeningi yendawo. Izinhlangano ezibusayo zomasipala wendawo ziyizikhulu ezikhethiwe ezisebenza eduze komphakathi. Zinesibopho sezinsizakalo zendawo zezakhamuzi zomasipala.

Iziphathimandla zendawo komasipala zisungula imithetho ngenkathi zihlinzeka ngezinsizakalo zezakhamuzi ezihlala lapho, njengemfundo yasenkulisa neyesikole samabanga aphansi, izinsizakalo zomphakathi, izinsizakalo zokuvikela izingane, kanye nezinye izinsizakalo ezihlobene nezidingo zomphakathi.

Omasipala banesibopho sokusetshenziswa kwenqubomgomo ezinsizeni zasendaweni ezifana nezikhungo zemfundo, ezokuthutha zomphakathi, kanye nezinsizakalo zezenhlalakahle. Banesibopho futhi sengqalasizinda yezobuchwepheshe kumasipala ngamunye, njengamanzi okuphuza, ukushisa, kanye nokwelashwa kwemfucuza. Okokugcina, banesibopho sokuhlela intuthuko kanye nokwenza ukuhlolwa kwezempilo nokuphepha.

Kusukela ngomhlaka-1 Januwari 2021, i-Iceland ihlukaniswe ngomasipala abangu-69, ngamunye unohulumeni wasekhaya. Omasipala banamalungelo nezibopho kubahlali babo kanye nombuso. Umuntu ubhekwa njengomhlali wamasipala lapho indawo yakhe yokuhlala esemthethweni ibhaliswe khona.

Ngakho-ke, wonke umuntu kudingeka abhalise ehhovisi likamasipala wendawo elifanele uma ethuthela endaweni entsha.

NgokweSigaba 3 soMthetho Wokhetho mayelana nokuvota kanye nelungelo lokuvotelwa, abantu bakwamanye amazwe abaneminyaka engu-18 nangaphezulu banelungelo lokuvota okhethweni lohulumeni basekhaya ngemuva kokuba behlale ngokusemthethweni e-Iceland iminyaka emithathu ilandelana. Izakhamuzi zaseDenmark, eFinland, eNorway naseSweden ezineminyaka engu-18 nangaphezulu zithola ilungelo lokuvota ngokushesha nje lapho zibhalisa indawo yazo yokuhlala esemthethweni e-Iceland.

I-Icelandic Association of Local Authorities | I-Samband íslenkra sveitarfélaga

UMongameli

UMongameli wase-Iceland uyinhloko yezwe futhi nguyena kuphela omele okhethwe yibo bonke abavoti okhethweni oluqondile. Ihhovisi likaMongameli lasungulwa kuMthethosisekelo weRiphabhulikhi yase-Iceland owaqala ukusebenza mhla ziyi-17 kuNhlangulana ngowe-1944.

Umongameli wamanje ngu- Halla Tómasdóttir . Wakhethwa okhethweni olwalungo-1 Juni, 2024 . Uqale ithemu yakhe yokuqala ngomhlaka-1 Agasti, 2024.

Umongameli ukhethwa ngevoti eliqondile labantu abaningi isikhathi esiyiminyaka emine, ngaphandle komkhawulo wesikhathi. Umongameli uhlala eBessastaðir eGarðabær esifundeni senhloko-dolobha.

Izixhumanisi eziwusizo

I-Iceland iyiriphabhulikhi yomthethosisekelo enohlelo lwamaqembu amaningi.