Häkimiýetler

Islandiýanyň milli hökümeti birnäçe mysal getirmek üçin kanunlar we kadalar döretmek we adalat, saglygy goraýyş, infrastruktura, iş üpjünçiligi, orta we uniwersitet derejesindäki bilim bilen baglanyşykly döwlet hyzmatlaryny bermekden jogapkärdir.

Islandiýanyň häzirki dolandyryjy koalisiýasy üç sany syýasy partiýadan, Ösüş partiýasyndan, Garaşsyzlyk partiýasyndan we Çep ýaşyl partiýadan ybarat. Aralarynda 54% köplük tutýar. Häzirki premýer-ministr Bjarni Benediktsson. Syýasatyny we dolandyryş baradaky garaýyşlaryny beýan edýän koalisiýa şertnamasy şu ýerde iňlis dilinde bar.

Döwlet baştutany Prezidentdir . Executiveerine ýetiriji häkimiýet hökümet tarapyndan amala aşyrylýar. Kanun çykaryjylyk mejlisde-de, prezidentde-de berilýär. Kazyýet ýerine ýetiriji we kanun çykaryjy organdan garaşsyz.

Häzirki dolandyryjy koalisiýa ministrleri barada has giňişleýin okaň.

Islandiýa Respublikasynyň konstitusiýasy

Islandiýada iki derejeli hökümet bar: milli hökümet we şäher häkimlikleri. Her dört ýylda dürli saýlaw okruglarynyň ýaşaýjylary hyzmatlaryň durmuşa geçirilmegine we ýerli demokratiýa gözegçilik etmek üçin ýerli hökümete öz wekillerini saýlaýarlar. Ýerli şäher häkimliginiň dolandyryş edaralary ilata iň ýakyn işleýän saýlanan wezipeli adamlardyr. Olar şäher häkimlikleriniň ýaşaýjylary üçin ýerli hyzmatlar üçin jogapkärdirler.

Şäher häkimlikleriniň ýerli häkimiýetleri şol ýerde ýaşaýan raýatlara mekdebe çenli we başlangyç mekdep bilimi, sosial hyzmatlar, çagalary goramak hyzmatlary we jemgyýetçilik zerurlyklary bilen baglanyşykly beýleki hyzmatlar ýaly hyzmatlary hödürleýän mahalynda düzgünleri kesgitleýärler.

Şäher häkimlikleri bilim edaralary, jemgyýetçilik ulaglary we sosial üpjünçilik hyzmatlary ýaly ýerli hyzmatlarda syýasatyň durmuşa geçirilmegine jogapkärdir. Şeýle hem, olar her bir şäher häkimliginde agyz suwy, ýyladyş we galyndylary gaýtadan işlemek ýaly tehniki infrastruktura üçin jogapkärdir. Ahyrsoňy, olar ösüşi meýilleşdirmek we saglyk we howpsuzlyk barlaglaryny geçirmek üçin jogapkärdir.

2021-nji ýylyň 1-nji ýanwaryndan başlap, Islandiýa 69 şäherçelere bölündi, olaryň her biriniň öz ýerli hökümeti bar. Şäherçeleriň öz ýaşaýjylaryna we döwlete garşy hukuklary we borçlary bar. Şahs kanuny ýaşaýan ýeri bellige alnan şäherçede ýaşaýan hasaplanýar.

Şonuň üçin, her bir adam täze ýere göçende ýerli häkimligiň degişli edarasynda hasaba durmaly.

Saýlaw Kanunynyň 3-nji maddasyna laýyklykda, 18 ýaş we ondan ýokary ýaşdaky daşary ýurt raýatlary Islandiýada üç ýyl yzly-yzyna kanuny taýdan ýaşaýanlaryndan soň ýerli häkimiýet saýlawlarynda ses bermek hukugyna eýedirler. 18 ýaş we ondan ýokary ýaşdaky Daniýa, Finlýandiýa, Norwegiýa we Şwesiýa raýatlary Islandiýada kanuny taýdan ýaşaýandyklaryny bellige alanlaryndan soň ses bermek hukugyna eýe bolýarlar.

Authoritieserli häkimiýetleriň Islandiýa birleşigi | Samband íslenskra sveitarfélaga

Islandiýanyň prezidenti döwlet baştutany we göni saýlawda tutuş saýlawçylar tarapyndan saýlanan ýeke-täk wekil. Prezidentiň edarasy 1944-nji ýylyň 17-nji iýunynda güýje giren Islandiýa Respublikasynyň konstitusiýasynda döredildi.

Häzirki prezident Halla Tómasdóttir . Ol 2024-nji ýylyň 1-nji iýunynda geçirilen saýlawlarda saýlandy. Ilkinji möhletini 2024-nji ýylyň 1-nji awgustynda başlady.

Prezident dört ýyl möhlet bilen göni halk köpçüliginiň ses bermegi bilen saýlanýar. Prezident paýtagtyň Garðabr şäherindäki Bessastaðirde ýaşaýar.